Hond te zwaar? De body condition score uitgelegd

Ribben, taille en buik: leer hoe je de conditie van je hond scoort van 1 tot 9, ontdek de risico's van overgewicht en wat je kunt doen.

Het getal op de weegschaal zegt lang niet alles: 30 kg is perfect voor de ene hond en veel te zwaar voor de andere. Om te bepalen of een hond op een gezond gewicht zit, kijken dierenartsen naar de lichaamsbouw en voelen ze aan de ribben. Deze methode heeft een naam: de body condition score (BCS). En je leert deze methode thuis binnen twee minuten toepassen.

Wat is de body condition score?

Het is een schaal van 1 tot 9 die dierenartsen wereldwijd gebruiken. Score 1 staat voor een ernstig vermagerde hond, score 9 voor een hond met zwaar overgewicht (obesitas). Het ideale gewicht ligt bij score 4 of 5.

Score Conditie Wat je ziet en voelt
1 tot 3 Te mager Ribben, ruggengraat en heupbotten duidelijk zichtbaar, geen vetlaagje, verlies van spiermassa
4 tot 5 Ideaal Ribben vlot voelbaar onder een dun vetlaagje, van bovenaf een duidelijke taille zichtbaar, opgetrokken buik
6 tot 7 Overgewicht Ribben lastig te voelen door het vet, taille nauwelijks zichtbaar, buiklijn loopt amper omhoog
8 tot 9 Obesitas Ribben niet te voelen, geen taille, ronde of hangende buik, vetkussens op de rug en bij de staartaanzet

Boven de 5 komt elk extra punt overeen met ongeveer 10% boven het ideale gewicht. Een hond met een score van 7 op 9 draagt dus zo'n 20% te veel gewicht met zich mee: dat is maar liefst 4 kg extra voor een hond die eigenlijk 20 kg hoort te wegen.

Drie checks voor thuis

Doe deze controles terwijl je hond ontspannen en rechtop op een vlakke vloer staat.

  1. De ribben. Leg je handen plat aan weerszijden van de borstkas, met je duimen op de ruggengraat, en laat ze zachtjes over de ribben glijden. Je hoort elke rib te voelen zonder te drukken, net zoals de knokkels op de rug van je hand. Moet je echt duwen om ze te vinden? Dan is je hond te zwaar. Steken ze juist uit als de knokkels van een gebalde vuist? Dan is je hond te mager.
  2. De taille. Bekijk je hond van bovenaf. Achter de ribbenkast hoort het lichaam iets smaller te worden, zoals bij een zandloper. Loopt de lijn recht naar achteren of bolt deze juist uit, dan zit er overtollig vet.
  3. De buik. Kijk van opzij naar je hond. De buiklijn moet vanaf de borstkas schuin omhoog lopen richting de achterpoten. Loopt de buik horizontaal op gelijke hoogte met de borst, of hangt hij door, dan wijst dat op overgewicht.

Heeft je hond een lange of dikke vacht? Vertrouw dan vooral op je handen en minder op je ogen. Houd er ook rekening mee dat het ideale silhouet per ras verschilt: een windhond oogt van nature veel slanker dan een bulldog. Vraag bij twijfel je dierenarts om de score eens samen te bepalen.

Een belangrijke uitzondering: zwelt de buik binnen enkele uren plotseling op, vooral als je hond braakneigingen heeft zonder dat er iets uitkomt? Dat is geen vet, maar een levensbedreigende spoedsituatie. Ga direct naar de dierenarts.

Waarom een paar extra kilo's wél uitmaken

Overgewicht is geen kwestie van uiterlijk. Een hond met overgewicht:

  • belast zijn gewrichten zwaarder en ontwikkelt sneller en pijnlijker artrose;
  • haalt moeilijker adem en kan slechter tegen hitte en fysieke inspanning, zéker bij kortsnuitige rassen;
  • loopt een hoger risico bij een narcose en operaties;
  • raakt sneller vermoeid, speelt minder graag en geniet minder van wandelingen.

Bovendien tonen langlopende studies aan dat slanke honden langer leven en gemiddeld veel later last krijgen van chronische ouderdomskwalen dan te zware honden.

Komt je hond ineens snel aan zonder dat hij meer te eten krijgt? Dan kan er sprake zijn van een onderliggend hormonaal probleem, zoals een traag werkende schildklier. Nog een goede reden om even langs de dierenarts te gaan.

Wat te doen als je hond een 6 of hoger scoort

Begin met een bezoek aan de dierenarts. Die kan de score controleren, een medische oorzaak uitsluiten en samen met jou een streefgewicht en een passend dagmenu bepalen. Ga daarna als volgt aan de slag:

  • weeg het voer af met een keukenweegschaal in plaats van een maatbeker te gebruiken of te gokken;
  • tel de snoepjes mee: alle tussendoortjes samen mogen maximaal 10% van de dagelijkse caloriebehoefte uitmaken, en stop met tafelrestjes;
  • zorg dat het hele gezin meedoet, want één huisgenoot die stiekem extraatjes geeft kan alle moeite in één klap tenietdoen;
  • bouw de beweging rustig op: wandel wat langer, speel vaker of laat je hond zwemmen. Ontzie hierbij de gewrichten en vermijd de warmste uren van de dag.

Veilig afvallen gebeurt geleidelijk: reken op zo'n 1 tot 2% van het lichaamsgewicht per week. Ga niet zomaar drastisch minder van het normale voer geven, want dan kan je hond essentiële voedingsstoffen tekortkomen. Moet er echt flink wat gewicht af, dan kan de dierenarts een speciaal dieetvoer voorschrijven.

Controleer de score en het gewicht elke maand

Gewichtstoename sluipt er langzaam in, met een paar honderd gram per keer. Omdat je je hond dagelijks ziet, valt dat vaak niet op. Maak daarom een gewoonte van een maandelijkse check: weeg je hond op dezelfde weegschaal, doe de drie controles hierboven en maak een foto van bovenaf en van opzij. Staat je hond op een dieet? Weeg dan om de twee weken.

Voor pups gelden dezelfde controles, maar zet een opgroeiende pup nooit op eigen houtje op een dieet zonder advies van je dierenarts.

Houd de groeicurve in de gaten met Medika

In Medika noteer je eenvoudig elke weging onder Gewicht. De app tekent automatisch een overzichtelijke gewichtscurve, zodat je een geleidelijke stijging al ziet lang voordat deze aan het lichaam zichtbaar wordt. Voeg onder Afbeeldingen maandelijks foto's toe om de bouw door de tijd heen te vergelijken. De conditiescore en het streefgewicht van je dierenarts bewaar je overzichtelijk bij Dierenartsbezoeken. En doordat je gegevens kunt delen met Mede-eigenaren, houdt iedereen binnen het gezin dezelfde voortgang voor ogen.

Dit artikel is uitsluitend informatief en vervangt niet het advies van een dierenarts. Raadpleeg bij twijfel over de gezondheid van je huisdier altijd een professional.