Konijn adopteren: checklist voor de eerste weken

Dierenartscheck, vaccins, castratie, voeding en huisvesting: de complete gezondheidschecklist voor een zorgeloze start met je nieuwe konijn.

Een konijn wordt vaak gezien als een makkelijk eerste huisdier. In werkelijkheid is het een gevoelig dier dat 8 tot 12 jaar oud kan worden, ziektes heel goed verbergt en zeer specifieke behoeften heeft. Hier is de gezondheidschecklist voor de eerste weken, op chronologische volgorde.

Eerst even laten wennen, dan naar de dierenarts

Houd de eerste dagen rustig: een stil vertrek, voldoende schuilplekjes en precies hetzelfde voer als voorheen (vraag de fokker of het asiel wat het konijn gewend was). Een eventuele overstap naar ander voer moet altijd heel geleidelijk gebeuren, uitgesmeerd over een paar weken.

Plan vervolgens een afspraak bij een konijnkundige dierenarts, idealiter binnen de eerste twee weken. De dierenarts controleert het gebit, de oren, ogen, het gewicht en de huid, en bevestigt het geslacht: bij jonge konijnen worden hier vaak fouten mee gemaakt, met verrassingsnestjes als gevolg.

Eén vuistregel vanaf dag één: een konijn dat stopt met eten of geen keutels meer produceert, is een spoedgeval. Bel direct dezelfde dag de dierenarts en wacht niet af of het vanzelf overgaat.

Vaccins: begin op tijd

Twee besmettelijke ziektes vormen een groot risico voor konijnen in heel Europa:

  • myxomatose, vooral overgebracht door muggen en vlooien;
  • RHD (Rabbit Haemorrhagic Disease of VHD), een virusziekte die in twee varianten voorkomt (RHD1 en RHD2) en kan worden meegenomen via hooi, schoenen, handen of voorwerpen.

Beide ziektes zijn bijna altijd dodelijk, en ook binnenkonijnen lopen gevaar. Vaccineren kan al vanaf jonge leeftijd (bij sommige vaccins vanaf circa 5 weken), gevolgd door een herhaling die meestal jaarlijks plaatsvindt. Het exacte schema hangt af van de beschikbare vaccins en het risico: je dierenarts adviseert je hierover.

Castratie en sterilisatie: voor de gezondheid en het welzijn

Onvruchtbaar maken wordt voor beide geslachten aangeraden:

  • bij voedsters (vrouwtjes) voorkomt het baarmoederkanker, wat op latere leeftijd extreem veel voorkomt;
  • bij rammen (mannetjes) vermindert het sproeien, rijden en territoriaal gedrag;
  • voor beiden maakt het samenwonen als koppel mogelijk, uiteraard zonder ongewenste nestjes.

De ingreep gebeurt meestal rond de leeftijd van 4 tot 6 maanden, soms iets eerder bij rammen: je dierenarts bepaalt het juiste moment op basis van geslacht en grootte. Let op: een gecastreerde ram kan na de operatie nog enkele weken vruchtbaar blijven.

Voeding: hooi, hooi en nog eens hooi

Het spijsverteringsstelsel en het gebit van een konijn zijn gemaakt voor gras. De juiste verhoudingen:

  • minstens 80% hooi of vers gras, onbeperkt beschikbaar;
  • dagelijks een handje veilige bladgroenten en verse kruiden;
  • een kleine, afgemeten portie uniforme bix of pellets (geen gemengd konijnenvoer);
  • wortel en fruit alleen als incidentele traktatie;
  • altijd vers drinkwater, bij voorkeur in een zware stenen drinkbak.

Ruimte en een maatje

Een hok alleen is geen volwaardig thuis. Konijnen moeten elke dag kunnen rennen, binkies maken, op hun achterpoten staan, graven en schuilen. Dierenwelzijnsorganisaties adviseren voor een koppel een permanente leefruimte van minimaal 3 bij 2 meter, en 1 meter hoog, waar ze dag en nacht toegang toe hebben. Denk zowel binnen als buiten aan:

  • bescherming tegen roofdieren, tocht, vocht en vooral hitte, waar konijnen heel slecht tegen kunnen;
  • veilige ruimtes: zorg dat elektriciteitskabels en giftige kamerplanten onbereikbaar zijn;
  • een stroeve ondergrond en meerdere schuilmogelijkheden.

Konijnen zijn groepsdieren: een konijn alleen is vaak eenzaam en gestrest. De meest stabiele combinatie is een gecastreerde ram en een gesteriliseerde voedster. Het koppelen doe je stap voor stap, op neutraal terrein. Een cavia is geen geschikte partner: beide soorten hebben andere behoeften en begrijpen elkaars lichaamstaal niet.

Gebit en de wekelijkse gezondheidscheck

De tanden en kiezen van een konijn groeien hun hele leven door. Urenlang kauwen op vezelrijk hooi zorgt voor de nodige slijtage. Signalen van gebitsproblemen zijn: een natte kin, knoeien met eten of kieskeurig worden, gewichtsverlies en vieze of tranende oogjes.

Neem één keer per week vijf minuten de tijd om:

  • je konijn te wegen (met een keuken- of babyweegschaal) en het gewicht te noteren;
  • de ogen, neus en oren te controleren: deze moeten schoon en droog zijn;
  • de lengte van de nagels te bekijken;
  • te controleren of de achterkant helemaal schoon en droog is.

Controleer bij warm weer de achterkant dagelijks: vliegen leggen graag eitjes in bevuilde vacht. De maden die daaruit komen, tasten de huid razendsnel aan. Dit heet myiasis (madenziekte) en is een acuut spoedgeval.

Andere signalen die direct om een dierenarts vragen: een opgezette buik, luid tandenknarsen, een scheve kop, diarree of een zware ademhaling.

Alle gegevens overzichtelijk op één plek

Dierenartsbezoeken, vaccins, de datum van de castratie en het wekelijkse gewicht: in de eerste weken verzamel je een hoop informatie. In Medika maak je eenvoudig het profiel van je konijn aan met de geboortedatum, adoptiedatum en castratiestatus. Je registreert elk vaccin met een herinnering voor de herhaling en volgt het gewicht in een duidelijke grafiek. En verzorgt het hele gezin het konijn? Dan kan iedereen hetzelfde dossier inzien en bijwerken.

Dit artikel is uitsluitend informatief en vervangt niet het advies van een dierenarts. Raadpleeg bij twijfel over de gezondheid van je huisdier altijd een professional.