Gezondheid cavia: vitamine C, voeding en controle
Cavia's maken zelf geen vitamine C aan. Ontdek wat ze dagelijks nodig hebben, waarom wekelijks wegen telt en wanneer je naar de dierenarts moet.
Bijgewerkt op 18 november 2026 · 4 min leestijd

Cavia's zijn gezellige, zachtaardige dieren en ze zijn sterker dan ze lijken, mits twee dingen kloppen: hun voeding en jouw oplettendheid. Zoals alle prooidieren laten ze pas heel laat merken dat ze ziek zijn. Vaste gewoontes maken daarom een enorm verschil. De belangrijkste regel: een cavia die stopt met eten, moet dezelfde dag nog naar de dierenarts.
Waarom vitamine C zo belangrijk is
Net als mensen, en in tegenstelling tot de meeste andere dieren, kunnen cavia's zelf geen vitamine C aanmaken. Bovendien slaan ze het nauwelijks op in hun lichaam. Ze hebben het dus echt elke dag via hun voeding nodig.
Een tekort kan al binnen enkele weken ontstaan. Dit leidt tot scheurbuik:
- moeite met bewegen, pijnlijke of gezwollen gewrichten;
- een doffe, ruwe vacht, slechte eetlust en gewichtsverlies;
- pijnlijk of bloedend tandvlees, wondjes die slecht genezen;
- een lagere weerstand en vaker infecties.
Jonge, drachtige, zogende of zieke dieren hebben een hogere behoefte. Herken je deze signalen? Ga dan naar de dierenarts: die stelt de juiste diagnose en schrijft een passend supplement voor.
Waar haalt een cavia vitamine C vandaan?
- Elke dag verse groenten. Paprika (elke kleur) is de absolute favoriet: bomvol vitamine C en meestal zijn ze er dol op. Wissel dit af met bladgroenten en kruiden zoals peterselie, koriander of boerenkool.
- Speciale caviabrokken (biks), die zijn verrijkt met vitamine C. Konijnenvoer bevat dit niet. Vitamine C vervliegt snel door blootstelling aan tijd, warmte en licht: koop liever kleine zakken, bewaar ze op een koele, donkere plek en let goed op de houdbaarheidsdatum.
- Liever niet in het drinkwater. Vitamine C in het waterflesje breekt binnen een paar uur af en verandert de smaak van het water, waardoor sommige cavia's te weinig gaan drinken. Is een extra supplement nodig? Vraag je dierenarts dan om het juiste middel en de juiste dosering.
Fruit bevat ook vitamine C, maar zit vol suikers: geef dit hooguit af en toe als traktatie.
Eerst hooi, net als bij konijnen
Onbeperkt hooi blijft de basis van het dieet: zo'n 80% van wat een cavia eet. Het houdt de darmen in beweging en zorgt voor de nodige slijtage van de tanden en kiezen, die het hele leven doorgroeien. Pas daarna volgen een afgemeten portie brokken, de dagelijkse groenten en altijd vers drinkwater.
Vermijd gemengd voer (ze eten alleen de lekkere, zoete stukjes eruit), zaden, noten, zuivel, aardappel, ui, rabarber en avocado. Laat je cavia altijd rustig wennen aan nieuwe soorten voeding.
Houd een cavia nooit alleen
Cavia's zijn echte groepsdieren. Eentje alleen houden doet het dier tekort, hoeveel aandacht je hem zelf ook geeft. Combinaties die goed werken zijn twee vrouwtjes (zeugen), twee beertjes (mannetjes) die samen zijn opgegroeid, of een gecastreerd beertje met een of meerdere zeugjes.
Een konijn is geen geschikt maatje: konijnen kunnen een cavia ernstig verwonden, hebben andere voedingsbehoeften en kunnen bacteriën bij zich dragen waar cavia's zware luchtweginfecties van krijgen.
Zorg voor een ruim verblijf op één niveau, een eigen schuilhuisje voor elk dier en bescherming tegen hitte, want daar kunnen cavia's heel slecht tegen.
Het wekelijkse weegmoment
Wegen is de eenvoudigste en meest effectieve gezondheidscheck. Onder die dikke vacht kan een cavia flink vermageren zonder dat je het meteen ziet, en gewichtsverlies is vaak het allereerste signaal dat er iets mis is.
- Weeg elke cavia één keer per week, op een vast tijdstip, op een keukenweegschaal met een bakje erop.
- Noteer het gewicht: het gaat om de algemene lijn.
- Een paar gram meer of minder is heel normaal. Valt je cavia twee weken achter elkaar af, of verliest hij ineens tientallen grammen? Bel dan de dierenarts, ook als het dier verder nog fit oogt.
- Een jonge cavia hoort geleidelijk aan te groeien.
Maak je je zorgen? Weeg je cavia dan dagelijks totdat je contact hebt gehad met de dierenarts.
Tanden, nagels en de rest van de controle
Als je cavia lekker op schoot zit, controleer dan meteen het volgende:
- de tanden: de voortanden moeten recht afslijten en niet te lang zijn. Kwijlen, knoeien met eten of langzaam kauwen wijzen vaak op problemen met de kiezen; dit kan alleen een dierenarts goed beoordelen;
- de nagels: knip ze ongeveer eens per maand bij, of vraag je dierenarts om het even voor te doen;
- de vacht en huid: kale plekken, schilfers of hevig krabben duiden vaak op mijten of een schimmelinfectie (let op: sommige schimmels zijn ook besmettelijk voor mensen);
- de ogen en neus: deze horen schoon en droog te zijn. Niezen, uitvloeiing of een reutelende ademhaling kunnen wijzen op een luchtweginfectie, wat bij cavia's snel gevaarlijk is;
- de voetzolen: de onderkant van de pootjes mag niet rood, schilferig of gezwollen zijn;
- de achterkant en keutels: een schone kont en stevige, ovaalvormige keutels.
Neem direct contact op met de dierenarts als een cavia stopt met eten, benauwd is, diarree heeft, een opgezette buik heeft of bloed plast. Geef nooit zomaar medicijnen die bedoeld zijn voor andere dieren: sommige middelen (zoals bepaalde antibiotica) zijn dodelijk voor cavia's.
Een eigen dossier voor elke cavia
Als je meerdere cavia's hebt, haal je de gewichten al snel door elkaar. In Medika heeft elk dier zijn eigen profiel: je voert wekelijks het Gewicht in, en in de grafiek zie je meteen of de lijn stabiel is, stijgt of daalt. Je kunt bij Diverse notities bijzonderheden van de wekelijkse check opschrijven, Dierenartsbezoeken bijhouden en het profiel delen met Mede-eigenaren, zodat iedereen in huis weet wie er gewogen is en wanneer.
Dit artikel is uitsluitend informatief en vervangt niet het advies van een dierenarts. Raadpleeg bij twijfel over de gezondheid van je huisdier altijd een professional.


