Oververhitting bij honden: symptomen en eerste hulp

Hevig hijgen, kwijlen, instorten: herken oververhitting bij je hond, koel direct op de juiste manier en voorkom een levensgevaarlijke situatie.

Honden kunnen veel slechter tegen de warmte dan wij: ze zweten nauwelijks en koelen vooral af door te hijgen. Wanneer dat niet meer volstaat, loopt hun lichaamstemperatuur gevaarlijk hoog op. Oververhitting (een hitteberoerte) is een levensbedreigend noodgeval: begin bij het vermoeden ervan meteen met koelen en bel direct een dierenarts.

Waarom het zo snel misgaat

Hijgen zorgt voor verkoeling door verdamping. Die werking neemt sterk af wanneer de lucht warm of vochtig is. In een afgesloten ruimte, in de volle zon of tijdens inspanning bouwt de hitte zich sneller op dan de hond kan afvoeren, waardoor de organen al snel schade oplopen.

Daar is geen hittegolf voor nodig. Veel gevallen gebeuren op een gewone warme dag, na een wandeling, een rondje hardlopen of een potje apporteren. Ook de eerste warme lentedagen zijn verraderlijk, omdat honden dan nog niet aan de temperatuur gewend zijn.

Symptomen die je moet herkennen

Vroege signalen:

  • hevig, luidruchtig hijgen dat na rust niet afneemt;
  • overmatig kwijlen, dik en taai speeksel;
  • felrode slijmvliezen (tandvlees en tong);
  • onrust, actief zoeken naar schaduw, trager lopen of weigeren verder te gaan.

Signalen dat de situatie ernstig is:

  • wankelen, zwakte, sloomheid of verwarring;
  • braken of diarree;
  • tandvlees dat bleek of juist blauwachtig verkleurt;
  • instorten, toevallen, verlies van bewustzijn.

Wacht niet tot de tweede lijst optreedt. Een hond die zwaar hijgt en zich duidelijk niet goed voelt in de warmte, moet direct gekoeld worden.

Eerste hulp: eerst koelen, dan naar de dierenarts

Het huidige advies van dierenartsen is om meteen ter plekke te beginnen met koelen, vóór het vervoer: elke minuut met een te hoge lichaamstemperatuur telt.

  1. Stop direct met elke activiteit en breng je hond naar de schaduw of een koele, goed geventileerde ruimte.
  2. Giet water over het hele lichaam. Koud kraanwater is prima; elk water dat koeler is dan de hond zelf helpt. Een jonge, fitte hond die bij vol bewustzijn is, kun je in een zwembadje, een beekje of in bad laten staan, met de kop ruim boven water. Giet bij een oudere, zieke, kortsnuitige of suffe hond water rustig over het lijf en houd het uit de buurt van neus en bek.
  3. Zorg voor luchtstroming: gebruik een ventilator, zoek een briesje op of zet de airco van de auto aan. De combinatie van een natte vacht en tocht zorgt voor effectieve verdamping.
  4. Bied kleine slokjes drinkwater aan als de hond dat zelf wil. Dwing de hond nooit om te drinken.
  5. Bel de dierenarts terwijl je aan het koelen bent. Vertrek pas zodra het koelen goed op gang is, met de airco aan of de ramen van de auto open.

Wat je vooral níét moet doen:

  • dek je hond niet af met natte handdoeken: die houden de lichaamswarmte juist vast. Je hond op een natte handdoek laten liggen mag wel;
  • verlies geen kostbare tijd met zoeken naar lauw water: het oude advies om 'langzaam' te koelen is achterhaald;
  • geef geen medicijnen op eigen houtje.

Zelfs als je hond snel lijkt op te knappen, moet je dezelfde dag nog naar de dierenarts: schade aan de nieren, darmen, bloedstolling of hersenen kan pas uren later zichtbaar worden.

Honden met het hoogste risico

Elke hond kan oververhit raken, maar sommige lopen veel meer risico:

  • kortsnuitige rassen (zoals Franse en Engelse bulldogs en mopshonden), bij wie de ademhalingswegen hijgen erg inefficiënt maken;
  • honden met overgewicht;
  • oudere honden en juist hele jonge pups;
  • honden met een dikke, dichte vacht en zeer grote rassen;
  • honden met hart- of luchtwegproblemen;
  • ontzettend fanatieke honden die uit zichzelf simpelweg niet stoppen met rennen of spelen.

Preventie: een paar duidelijke regels

  • Laat je hond nooit achter in een geparkeerde auto, ook niet voor vijf minuten, niet in de schaduw en niet met het raam op een kier. De temperatuur binnenin loopt binnen enkele minuten torenhoog op, zelfs op milde dagen. Hetzelfde geldt voor serres en caravans.
  • Wandel vroeg in de ochtend of laat op de avond wanneer het koeler is, en sla hardlopen, fietsen en balspelletjes op warme dagen over.
  • Controleer het asfalt met de rug van je hand: kun je die er geen paar seconden op houden, dan verbranden de voetzooltjes van je hond.
  • Zorg altijd en overal voor voldoende schaduw en vers drinkwater, zowel thuis als onderweg.
  • Voor kortsnuitige, oudere of te zware honden is een kort plasrondje bij warm weer meer dan genoeg.

Hoe Medika je door de zomer helpt

Overgewicht is een van de risicofactoren waar je zelf iets aan kunt doen: met de gewichtsregistratie en handige grafieken van Medika zie je direct of het gewicht van je hond stijgt voordat de zomer begint. Na een incident met warmte kun je bij je dierenartsbezoeken precies noteren wat er is besproken en waar je extra op moet letten. En past er iemand anders op tijdens de vakantie? Dan geef je diegene met de optie Exporteren als PDF in één keer alle belangrijke medische informatie mee.

Dit artikel is uitsluitend informatief en vervangt niet het advies van een dierenarts. Raadpleeg bij twijfel over de gezondheid van je huisdier altijd een professional.