Moet een binnenkat worden gevaccineerd? Het advies

Komt je kat nooit buiten en vraag je je af of vaccineren nodig is? Ontdek welke vaccins belangrijk zijn en hoe vaak een binnenkat een prik nodig heeft.

Je kat woont in een appartement, zet nooit een poot buiten en ziet eigenlijk alleen jou. Het is dan heel verleidelijk om te denken dat vaccins overbodig zijn. Kort gezegd: ook een binnenkat heeft de basisvaccins nodig, maar wel minder prikken en minder vaak dan een buitenkat. Hier lees je waarom dat zo is en hoe je het juiste schema vindt.

Binnen betekent niet onbereikbaar

Een kat die altijd binnen blijft, loopt veel minder risico, maar is zeker niet overal tegen beschermd. Virussen kunnen op verschillende manieren binnensluipen:

  • Via jou. Het kattenziektevirus overleeft maandenlang in de omgeving en is bestand tegen de meeste schoonmaakmiddelen. Je kunt het meenemen onder je schoenen, op je kleding of handen, of via een tweedehands reismand of krabpaal.
  • Via een ander dier. Een nieuw kitten, de kat van een vriend die een weekendje blijft logeren of een opvangkat. Veel katten dragen niesziektevirussen bij zich zonder dat je ook maar iets aan ze merkt.
  • Bij de dierenarts of in het pension. Vroeg of laat verlaat elke binnenkat het huis: voor een consult, een opname of een vakantie in een kattenpension.
  • Door te ontsnappen. Een open raam, een balkon, een verhuizing of een deur die op een kier blijft staan bij het binnenbrengen van de boodschappen. Binnenkatten glippen vaker naar buiten dan hun eigenaren verwachten, en juist zij zijn daar het minst op voorbereid.
  • Omdat het leven verandert. Een huis met een tuin, een nieuwe partner met een kat, een verhuizing naar een dorp: een kat die op haar tweede puur binnen leefde, doet dat op haar zesde misschien niet meer.

De vaccins die elke binnenkat nodig heeft

De basisvaccins worden aanbevolen voor alle katten, ook voor katten die nooit buiten komen. Ze beschermen tegen drie aandoeningen:

  • kattenziekte (feline parvovirus), een ernstige en vaak dodelijke maag-darminfectie. Omdat dit virus zo hardnekkig is en zo gemakkelijk meereist op voorwerpen, is dit de belangrijkste reden om een binnenkat te vaccineren;
  • herpesvirus en calicivirus, de verwekkers van niesziekte: niezen, ontstoken oogjes, koorts en pijnlijke zweertjes in de bek. Het vaccin voorkomt besmetting niet altijd volledig, maar zorgt er wel voor dat het verloop veel milder is.

Vaccins die afhangen van de situatie

  • Kattenleukemie (FeLV) wordt overgedragen via intensief en herhaaldelijk contact met een besmette kat. Een volwassen kat die strikt binnen leeft, alleen of samen met katten die gegarandeerd gezond zijn, heeft dit vaccin over het algemeen niet nodig. Het wordt wel zinvol zodra je kat buiten kan komen of samenwoont met een kat die dat doet. Bij kittens adviseren veel dierenartsen het sowieso, omdat je vooraf nooit weet hoe hun leven er later uitziet.
  • Rabiës (hondsdolheid) is verplicht als je de grens overgaat, en in sommige landen is het sowieso verplicht voor katten, binnen of buiten. Je dierenarts weet precies welke regels er gelden op jouw woonplek.

Hoe vaak heeft een binnenkat een herhaalprik nodig?

De basisbescherming wordt opgebouwd in het eerste levensjaar, en dit traject is voor elke kat hetzelfde: een reeks inentingen die eindigt op een leeftijd van 16 weken of later, gevolgd door een eerste herhaling tussen 6 maanden en 1 jaar.

Daarna hangt het schema af van het risico:

Leefsituatie van je kat Gebruikelijk schema voor basisvaccins
Leeft alleen binnen, gaat nooit naar een pension Elke 3 jaar
Binnenkat, maar gaat geregeld naar een pension of heeft contact met buitenkatten Niesziekte elk jaar, kattenziekte elke 3 jaar

Dit zijn de hoofdlijnen van de internationale veterinaire richtlijnen. Sommige vaccins hebben een eigen aanbevolen interval, en je dierenarts kan hiervan afwijken op basis van de leeftijd en gezondheid van je kat.

Staat er een verblijf in een pension op de planning? Controleer de voorwaarden dan ruim van tevoren: de meeste pensions eisen een niesziektevaccinatie die niet ouder is dan een jaar, en een inenting daags voor aankomst biedt niet op tijd bescherming.

Een volwassen kat die nooit gevaccineerd is, of een senior

Het is nooit te laat om te beginnen. Bij een volwassen kat zonder vaccinatiegeschiedenis start de dierenarts met één of twee injecties (afhankelijk van het vaccin) en stapt daarna over op het gebruikelijke onderhoudsschema.

Bij een oudere kat is leeftijd alleen geen reden om te stoppen: het afweersysteem werkt met de jaren juist minder goed. Je dierenarts weegt dit altijd af tegen de algehele gezondheid van je kat.

Minder vaccins betekent niet minder dierenartsbezoeken

Een vaccinatie om de drie jaar moet niet betekenen dat je de dierenarts ook maar eens in de drie jaar bezoekt. Binnenkatten zijn gevoeliger voor overgewicht, gebitsproblemen en urinewegaandoeningen. Op latere leeftijd komen daar nierproblemen bij, die katten meesterlijk weten te verbergen. Een jaarlijkse gezondheidscontrole blijft de beste manier om zulke kwalen vroegtijdig op te sporen, zelfs als er dat jaar geen prik nodig is.

Is je kat na de vaccinatie 24 tot 48 uur wat slomer en eet ze iets minder? Dan hoef je je geen zorgen te maken. Een gezwollen kop, herhaaldelijk braken of moeite met ademhalen zijn echter een spoedgeval: bel dan direct je dierenarts. En blijft een bultje op de injectieplek na enkele weken nog aanwezig of wordt het groter, laat het dan even controleren.

Zo vergeet je een prik niet die pas over drie jaar nodig is

Een afspraak over drie jaar is typisch iets wat niemand onthoudt. In Medika leg je onder Vaccins eenvoudig elke inenting vast met de datum voor de volgende herhaling. De melding verschijnt vanzelf via Herinneringen zodra het zover is, of dat nu over twaalf of zesendertig maanden is. Ook kun je bij Dierenartsbezoeken en Diverse notities bijhouden wat er tijdens de jaarlijkse controle is besproken en de gewichtsontwikkeling volgen via Gewicht — ontzettend handig voor een kat die haar dagen voornamelijk op de bank doorbrengt.

Dit artikel is uitsluitend informatief en vervangt niet het advies van een dierenarts. Raadpleeg bij twijfel over de gezondheid van je huisdier altijd een professional.