Oudere kat verzorgen: symptomen om op te letten

Gewichtsverlies, veel drinken of minder springen bij je oudere kat? Herken vroege signalen van nierziekte, artrose en diabetes. Lees onze tips.

Katten zijn meesters in het verbergen van pijn en ziekte, en seniorkatten al helemaal. Vanaf een jaar of 11 komen ouderdomskwaaltjes vaker voor. Ze beginnen vaak met zulke kleine veranderingen dat je ze makkelijk wegzet als "gewoon een dagje ouder". Dit zijn de signalen om goed in de gaten te houden.

Vanaf welke leeftijd is een kat een senior?

Dierenartsen spreken meestal van een oudere kat vanaf 7 jaar en van een echte senior vanaf 10 jaar. Dit zijn natuurlijk maar richtlijnen: veel katten worden tegenwoordig 15 jaar of zelfs veel ouder, en blijven tot op hoge leeftijd speels. Wat wel verandert, is het risico op aandoeningen. Dat stijgt geleidelijk, en daarom is het verstandig om je kat wat alerter te volgen.

Signalen die direct een spoedgeval zijn

Sommige situaties kunnen niet wachten op een gewone afspraak. Bel direct de dierenarts als je kat:

  • ademt met open bek, of zichtbaar moeite heeft met ademhalen;
  • steeds weer op de kattenbak gaat zonder te plassen, vooral bij katers;
  • plotseling de achterpoten niet meer kan gebruiken en vaak klaagt van de pijn;
  • ineens blind lijkt, grote pupillen heeft en tegen meubels aan botst;
  • in elkaar zakt of een toeval heeft.

Een kat die langer dan een dag niet eet, moet ook snel worden onderzocht: vasten kan bij katten op zichzelf al ernstige leverschade veroorzaken.

Vier veelvoorkomende aandoeningen bij oudere katten

  • Chronische nierziekte. Komt ontzettend veel voor op leeftijd. De eerste symptomen zijn subtiel: meer drinken, grotere plassen in de kattenbak, geleidelijk afvallen en kieskeuriger worden met eten. Genezen kan niet, maar als je er vroeg bij bent, kunnen een aangepast dieet en medicatie het proces vaak flink vertragen.
  • Schildklieroververrichting (hyperthyreoïdie). Een te snel werkende schildklier zie je typisch bij katten boven de 10 jaar. Het klassieke beeld is een kat die afvalt terwijl hij juist heel goed of zelfs schrokkerig eet, en die onrustig of luidruchtig wordt, soms met overgeven erbij. Dit is goed te behandelen.
  • Suikerziekte (diabetes). De kat drinkt en plast veel en valt af, ondanks een gezonde eetlust. Katten met overgewicht lopen een hoger risico.
  • Hoge bloeddruk. Geeft van buitenaf geen duidelijke signalen totdat het schade aanricht aan de ogen, hersenen, het hart of de nieren. Het gaat vaak samen met nierproblemen of een te snelle schildklier. De enige manier om het op te sporen, is door de bloeddruk te meten.

Zoals je ziet, lijken de symptomen sterk op elkaar. Afvallen en meer drinken horen nooit simpelweg bij het ouder worden: alleen een grondig onderzoek met bloed- en urinetests kan uitwijzen wat er echt aan de hand is.

Artrose: de pijn die je niet zomaar ziet

Gewrichtsslijtage komt enorm veel voor bij oudere katten, maar wordt vaak over het hoofd gezien omdat een kat met pijn zelden mank loopt. Let liever op veranderingen in gedrag en gewoontes:

  • twijfelen voor een sprong, of hoge favoriete plekjes links laten liggen;
  • heel voorzichtig de trap aflopen, trede voor trede;
  • zich minder wassen, met klitten of een doffe vacht op de rug en achterhand als gevolg;
  • nagels die te lang worden omdat ze minder worden afgesleten;
  • de behoefte naast de kattenbak doen, als de instap te hoog is geworden;
  • meer slapen, of brommen en blazen bij het aaien of borstelen.

Je dierenarts kan deze pijn heel effectief verlichten. Geef nooit pijnstillers voor mensen: met name paracetamol is al in een piepkleine dosering dodelijk voor een kat. Thuis help je je kat met een kattenbak met lage instap, een opstapje naar de bank, een lekker warm mandje en voer- en drinkbakjes op een makkelijk bereikbare plek.

Drie dingen om thuis bij te houden

  • Gewicht. Dit is je beste vroege waarschuwingssysteem, want een dikke vacht verbergt veel. Weeg je kat ongeveer één keer per maand op een babyweegschaal, of ga samen met je kat op de weegschaal staan en trek je eigen gewicht eraf. Een paar honderd gram verlies is voor een kat van 4 kg al heel fors.
  • Water drinken. Let op hoe vaak je de waterbak moet bijvullen en of je kat ineens op vreemde plekken drinkt, zoals uit de kraan of de douchebak.
  • De kattenbak. Grotere of vaker voorkomende klonten grit, of ongelukjes buiten de bak, zijn altijd een reden voor overleg met de dierenarts.

Let er ook op als je kat 's nachts ineens begint te miauwen of te dwalen: pijn, hoge bloeddruk, schildklierproblemen of beginnende dementie kunnen hier de oorzaak van zijn.

Twee keer per jaar op controle

Omdat de gezondheid op deze leeftijd snel kan omslaan, adviseren de meeste dierenartsen om een seniorkat elke 6 maanden te laten controleren. Zo'n seniorencheck bestaat meestal uit een weegmoment, een grondig lichamelijk onderzoek en, afhankelijk van de situatie, bloed- en urineonderzoek en een bloeddrukmeting.

Om de rit zo stressvrij mogelijk te maken, zet je de reismand het beste al een paar dagen van tevoren open in de woonkamer, met een vertrouwd dekentje erin, zodat het gewoon een vertrouwd plekje in huis wordt.

Langzame veranderingen bijhouden met Medika

Geleidelijke veranderingen vallen het minst op als je je maatje elke dag ziet. In Medika wordt elke weging in een handige grafiek geplaatst onder Gewicht, zodat sluipend gewichtsverlies direct opvalt. Met Diverse notities noteer je eenvoudig wat je opvalt aan het drinkgedrag, de eetlust, het springen of de nachten. Ook bewaar je via Medische documenten moeiteloos alle uitslagen en verslagen van Dierenartsbezoeken, zodat je alles overzichtelijk bij de hand hebt voor de volgende controle.

Dit artikel is uitsluitend informatief en vervangt niet het advies van een dierenarts. Raadpleeg bij twijfel over de gezondheid van je huisdier altijd een professional.