Yavru Köpek Aşı Takvimi: Hangi Aşılar, Ne Zaman?

İlk dozlar, rapeller ve kuduz aşısı: Yavru köpeğini ilk haftalardan itibaren koruyacak örnek aşı takvimi ve aşıları takip etmenin kolay yolu.

Eve yeni bir yavru köpeğin gelmesi sonsuz bir neşe… ve tabii ki pek çok soru işareti demektir. İlk akla gelenlerden biri de şudur: Hangi aşılar yapılmalı ve ne zaman? İlk veteriner ziyaretine gitmeden önce bilmen gereken temel noktaları burada topladık.

Yavru köpeğini neden aşılatmalısın?

Doğumda yavru köpek, annesinden ağız sütü (kolostrum) yoluyla geçen antikorlar sayesinde korunur. Bu koruma 6 ila 16 hafta arasında yavaş yavaş azalır. Tam da bu dönemde yavru, gençlik hastalığı (distemper) veya kanlı ishal (parvovirüs) gibi ciddi ve bazen ölümcül hastalıklara karşı savunmasız kalır.

Aşılama işte bu noktada devreye girer: Vücuduna kendini nasıl savunacağını öğretir. Anne antikorlarının tam olarak ne zaman tükendiğini bilmek mümkün olmadığından, birkaç hafta arayla birden fazla doz yapılması gerekir.

Temel aşılar

Veteriner hekimler, tüm köpekler için önerilen temel aşılar ile yaşam tarzına bağlı olarak değişen aşıları birbirinden ayırır.

Temel aşılar şu hastalıklara karşı koruma sağlar:

  • Gençlik hastalığı (distemper): Oldukça bulaşıcı, viral bir hastalık;
  • Bulaşıcı hepatit: Karaciğere saldıran ciddi bir enfeksiyon;
  • Parvovirüs (kanlı ishal): Özellikle yavru köpekler için son derece tehlikeli, şiddetli bir gastroenterit;
  • Leptospiroz: Kontamine sular ve kemirgenler yoluyla bulaşan ve Avrupa'nın büyük kısmında temel aşı sayılan bir hastalık.

Diğer aşılar ise duruma göre önerilir: Köpeğin pansiyona ya da köpek kulüplerine gidiyorsa veya çok sayıda köpekle temas ediyorsa barınak hastalığı (kennel cough); seyahat ediyorsanız ya da yasal zorunluluk varsa kuduz.

Örnek aşı takvimi

Kesin protokol; yavrunun yaşına, sağlık durumuna ve yaşadığınız bölgeye göre her zaman veteriner hekimin tarafından belirlenir. Ancak en yaygın uygulanan şema şöyledir:

Yavrunun yaşı Aşılar
6 - 8 haftalık İlk doz (gençlik hastalığı, hepatit, parvovirüs)
10 - 12 haftalık İkinci doz + leptospiroz
14 - 16 haftalık Üçüncü doz + leptospiroz tekrarı
12 haftalıktan itibaren Kuduz (gerekliyse)
6 ay - 1 yaş arası İlk rapel (pekiştirme dozu)

Bu aşı serisinin son dozu en erken 16 haftalıkken yapılmalıdır: Anne antikorları tamamen kaybolduğunda korumanın gerçekten tutmasını sağlayan doz budur.

İlk yıldan sonra ne olacak?

İlk rapel yapıldıktan sonra aşılama sıklığı azalır:

  • Gençlik hastalığı, hepatit ve parvovirüs aşıları genellikle 3 yılda bir yenilenir;
  • Leptospiroz ve barınak hastalığı aşılarının her yıl tekrarlanması gerekir;
  • Kuduz aşısı ise kullanılan aşıya ve yasal düzenlemelere göre 1 ila 3 yılda bir yenilenir.

Kuduz aşısının özel durumu

Köpeğinle birlikte Avrupa Birliği içinde seyahat etmeyi planlıyorsan kuduz aşısı zorunludur. Sadece mikroçipi olan bir hayvana ve en erken 12 haftalıkken yapılabilir; koruyuculuğu ve yasal geçerliliği ise ilk aşıdan 21 gün sonra başlar. Bu yüzden tatile çıkmadan önce mutlaka zamanlamayı iyi planla.

Aşı öncesi ve sonrası

Dikkat edilmesi gereken birkaç basit alışkanlık:

  • Öncesinde: Yavru köpeğinin tamamen sağlıklı olması gerekir. Olağan dışı herhangi bir belirtiyi (ishal, halsizlik, iştahsızlık) mutlaka veteriner hekimine bildir.
  • Sonrasında: Aşı yerinde 24 ila 48 saat boyunca hafif bir hassasiyet ya da yorgunluk olması normaldir. Buna karşılık yüzde şişme, peş peşe kusma veya nefes darlığı görürsen hiç vakit kaybetmeden veteriner hekimini aramalısın.
  • Dışarı çıkışlar: Aşı serisi tamamlanana kadar tanımadığın çok sayıda köpeğin uğradığı yerlerden uzak dur. Ancak sosyalleşmesi için sağlıklı ve aşılı köpeklerle bir araya gelmesi hâlâ çok faydalıdır.

Hiçbir aşı tekrarını kaçırma

İlk yıl yapılan üç doz, ardından gelen yıllık ve üç yıllık rapeller derken takibi şaşırmak son derece kolaydır. Medika tam da bu yüzden var: Her aşıyı birkaç saniyede kaydeder, bir sonraki rapel tarihini girersin ve vakti geldiğinde bildirim alırsın. Randevu günü geldiğinde ise tüm geçmiş cebindedir.

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bir veteriner hekimin tavsiyesinin yerine geçmez. Dostunun sağlığıyla ilgili herhangi bir şüphen varsa bir uzmana danış.