Yavru Kedi Aşı Takvimi: Hangi Aşılar, Ne Zaman?

İlk dozlar, rapeller, lösemi ve kuduz: Yavru kedini ilk haftalarından itibaren korumak için evde yaşasa bile uygulanan örnek aşı takvimi.

Bir yavru kedi eve hızla alışır: Birkaç gün içinde koltuktaki en sevdiği yeri çoktan seçmiştir bile. Ancak bağışıklık sisteminin biraz daha zamana ihtiyacı vardır. Bir yavru kedinin hangi aşılara ve ne zaman ihtiyacı olur? Veteriner hekimine yapacağın ilk ziyaretten önce bilmen gereken temel noktalar burada.

Yavru kedini neden aşılatmalısın?

İlk haftalarında yavru kedi, annesinin ilk sütüyle (ağız sütü) geçen antikorlar sayesinde korunur. Bu koruma 6 ila 16. haftalar arasında bir noktada zayıflar ve bunun tam olarak ne zaman gerçekleşeceğini hiçbir kedi için kesin olarak kestiremezsin. Üstelik bu süreçte, söz konusu antikorlar aşının etki etmesini de engelleyebilir.

İşte bu yüzden yavru kedilere birkaç hafta arayla birden fazla doz uygulanır: Buradaki amaç, aşılardan en az birinin anne antikorları tamamen kaybolduktan sonraki döneme denk gelmesidir. İlk dozdan sonra aşılamayı bırakmak, yavru kedini güvenilir bir korumadan mahrum bırakır.

Temel aşılar

Veteriner hekimler, yaşam tarzı ne olursa olsun tüm kediler için önerilen temel aşılar ile risk durumuna göre değişen aşılar arasında bir ayrım yapar.

Temel aşılar (karma aşı) şunlara karşı koruma sağlar:

  • Çevrede aylarca canlı kalabilen bir virüsün yol açtığı, ağır ve çoğunlukla ölümcül bir mide-bağırsak enfeksiyonu olan gençlik hastalığı (panlökopeni);
  • Kedi gribinin başlıca iki nedeni olan herpesvirüs ve kalisivirüs: hapşırma, göz akıntısı, ağız içi yaralar ve bazen ömür boyu nükseden alevlenmeler.

Duruma göre önerilen diğer iki aşı şunlardır:

  • Kedilerin birbirleriyle yakın temasıyla (karşılıklı taranma/yalanma, ısırma, ortak mama kabı kullanımı) bulaşan bir virüs olan kedi lösemisi (FeLV). Dışarı çıkan veya dışarı çıkan kedilerle aynı evde yaşayan tüm kediler için önerilir. Genç bir kedinin yaşam tarzı zamanla değişebileceğinden, birçok veteriner hekim virüsün yaygın olduğu bölgelerdeki tüm yavru kedilere bu aşıyı tavsiye eder;
  • Kedinle yurt dışına seyahat edeceksen veya yerel yasal düzenlemeler zorunlu kılıyorsa kuduz.

Örnek aşı takvimi

Kesin protokol; yavru kedinin yaşına, sağlık durumuna, gelecekteki yaşam tarzına ve yaşadığın ülkeye bağlı olarak her zaman veteriner hekimin tarafından belirlenir. En yaygın uygulanan takvim şu şekildedir:

Yavru kedinin yaşı Aşılar
Yaklaşık 8 haftalıkken (bazen 6. haftadan itibaren) İlk doz (panlökopeni, herpesvirüs, kalisivirüs)
Yaklaşık 12 haftalıkken İkinci doz
16 haftalıkken veya sonrasında Üçüncü doz
8 haftalıktan itibaren Kedi lösemisi (gerekirse): 3 ila 4 hafta arayla iki doz
12 haftalıktan itibaren Kuduz (gerekirse)
6 ay ile 1 yaş arasında İlk rapel (tekrar dozu)

Kesin tarihlerden daha önemli olan iki nokta vardır:

  • Bu serinin son dozu 16 haftalıkken veya daha sonra yapılmalıdır. Aşı serisi 12 haftalıkken tamamlanan bir yavru kedi yeterince korunmuyor olabilir;
  • 6 ay ile 1 yaş arasındaki ilk rapel, ilk aşı serisine bağışıklık yanıtı verememiş az sayıdaki yavru kediyi koruma altına alır. Bu bir seçenek değil, ilk aşılama protokolünün tamamlayıcı bir parçasıdır.

Daha büyük bir yavru kedi veya geçmişini bilmediğin bir kedi sahiplendiysen hiçbir şey için geç kalmış sayılmazsın: Veteriner hekimin aşıya bağlı olarak genellikle bir veya iki dozdan oluşan daha kısa bir seri uygular.

İlk yıldan sonra ne olacak?

İlk rapel yapıldıktan sonra aşılama sıklığı kedinin yaşam tarzına göre belirlenir:

  • Evde tek başına yaşayan bir kedi için temel aşılar genellikle 3 yılda bir yenilenir;
  • Dışarı çıkan, başka kedilerle temas eden veya kedi pansiyonunda kalan bir kedi için herpesvirüs ve kalisivirüs aşıları genellikle her yıl tekrarlanır; panlökopeni ise üç yıllık döngüde kalır;
  • Kedi lösemisi rapelleri, aşıya ve kedinin yaşına bağlı olarak risk altındaki kediler için her 1 ila 3 yılda bir yapılmaya devam eder;
  • Kuduz aşısı, kullanılan aşıya ve ülkeye bağlı olarak her 1 ila 3 yılda bir yenilenir.

Sadece evde yaşayan bir yavru kedinin tüm bunlara gerçekten ihtiyacı var mı?

Temel aşılar için kesinlikle evet. Panlökopeni virüsü, ayakkabılarında veya kıyafetlerinde eve taşınabilecek kadar dayanıklıdır. Üstelik evde yaşayan bir kedi de günün birinde pansiyonda kalabilir, kliniğe yatması gerekebilir, eve yeni bir arkadaş gelebilir veya açık bir pencereden dışarı kaçabilir.

Kedi lösemisi ve kuduz aşılarına ise veteriner hekiminle birlikte kedinin durumuna göre karar verilir.

Aşı öncesi ve sonrasında dikkat edilmesi gerekenler

Birkaç basit alışkanlık:

  • Öncesinde: Yavru kedinin genel sağlık durumunun iyi olması gerekir. Varsa hapşırma, ishal, halsizlik veya iştahsızlık gibi durumları mutlaka belirt. Lösemi aşısından önce veteriner hekimin, yavru kedinin virüsü taşımadığından emin olmak için hızlı bir kan testi önerebilir.
  • Sonrasında: Yavru kedinin 24 ila 48 saat boyunca biraz uykulu olması, iştahının azalması veya aşı yerinde hafif bir hassasiyet görülmesi normaldir. Ancak yüzde şişme, tekrarlayan kusma veya nefes alma güçlüğü gibi belirtilerde vakit kaybetmeden veteriner hekimini aramalısın. Aşının yapıldığı yerde küçük bir şişlik oluşabilir; birkaç hafta sonra hâlâ geçmediyse veya giderek büyüyorsa mutlaka kontrol ettir.
  • Dışarı çıkış: Yavru kedinin bahçeyi keşfetmesine izin vermeden önce tüm aşı serisinin tamamlanmasını ve veteriner hekiminin önerdiği bekleme süresinin geçmesini bekle.

Hiçbir aşı tekrarını bir daha kaçırma

Birkaç hafta içinde üç doz, ilk yaşından önce bir rapel ve ardından hepsi aynı takvimi izlemeyen aşılar... Takibi kaybetmek çok kolaydır. Medika'da, yavru kedinin profiline her aşıyı bir sonraki rapel tarihiyle birlikte kaydedebilir ve zamanı geldiğinde bir hatırlatıcı alabilirsin. Yavru kediye birden fazla kişi bakıyorsanız, herkesin aynı tarihleri görebilmesi için profili paylaşabilirsin.

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bir veteriner hekimin tavsiyesinin yerine geçmez. Dostunun sağlığıyla ilgili herhangi bir şüphen varsa bir uzmana danış.