Kedilerde kızgınlık dönemi: belirtileri, süresi ve ne yapmalı?

Gece boyu miyavlama, yerde yuvarlanma, kaçma girişimleri: kedinin kızgınlıkta olduğunu nasıl anlarsın, ne kadar sürer ve onu ne rahatlatır?

Gecenin bir yarısı saatlerce miyavlıyor, yerlerde yuvarlanıyor ve gördüğü her şeye sürtünüyorsa kedin hasta değil ya da bir yeri ağrımıyor; çok büyük ihtimalle kızgınlık dönemindedir. Bunu nasıl anlayacağını, ne kadar sürdüğünü ve hem onun hem de senin için nelerin gerçekten işe yaradığını burada bulabilirsin.

Kızgınlık dönemi ne zaman başlar?

Çoğu kişinin tahmin ettiğinden daha erken. Dişi kedilerin çoğu ilk kızgınlık dönemini 4 ila 12 aylıkken, genellikle de 6 ay civarında geçirir. İnce yapılı, oryantal tip kediler daha erken başlama eğilimindeyken İran kedisi gibi uzun tüylü ırklarda bu dönem genellikle daha geç başlar.

Bir kedi, kendi kardeşi veya babası da dahil olmak üzere, daha bu ilk kızgınlık döneminden itibaren hamile kalabilir. Bu yüzden veteriner hekimler genellikle ergenlik öncesi kısırlaştırmayı önerir.

Gün ışığına bağlı bir döngü

Kediler, günlerin uzamasıyla tetiklenen üreme mevsimi boyunca art arda birkaç kez kızgınlığa girer. Bu dönem genellikle kış sonundan sonbahar başına kadar sürer. Ev içinde yapay ışık altında yaşayan kedilerde ise bu döngü neredeyse tüm yıl boyunca devam edebilir.

Kedilere özgü bir başka durum da şudur: Çoğu durumda yumurtlama çiftleşmeyle tetiklenir. Çiftleşme olmazsa genellikle yumurtlama da gerçekleşmez; hormon seviyeleri düşer ve kısa süre sonra her şey yeniden başlar. Kızgınlık dönemlerinin durmaksızın geri geliyormuş gibi görünmesinin nedeni budur:

  • bir kızgınlık dönemi ortalama yaklaşık bir hafta sürer; birkaç günden iki haftadan uzun bir süreye kadar değişebilir;
  • çiftleşme olmazsa, mevsim boyunca her 2 ila 3 haftada bir tekrarlar.

Bazı kediler neredeyse hiç durmadan kızgınlıkta gibi görünür. Doğum yapmış bir kedi ise, yavrularını hâlâ emziriyor olsa bile, doğumdan birkaç hafta sonra yeniden kızgınlığa girebilir.

Kedilerde kızgınlık belirtileri

Köpeklerin aksine, kedilerde kızgınlık döneminde kanama olmaz. Belirtiler neredeyse tamamen davranışsaldır:

  • özellikle geceleri yüksek sesli, ısrarcı miyavlamalar;
  • mobilyalara ve bacaklara sürtünme, yerlerde yuvarlanma;
  • ani bir sevgi ihtiyacı ya da tam tersine huzursuzluk;
  • sırtını okşadığında çiftleşme pozisyonu alması: ön tarafı yere yakın, arka tarafı havada, kuyruğu bir yana çekilmiş ve arka ayaklarıyla yerinde sayar gibi hareket etmesi;
  • kapı ve pencerelerden kararlı kaçma girişimleri;
  • iştah azalması ve bazen idrarla işaretleme;
  • evin çevresinde erkek kedilerin toplanması.

Vulvadan kanama veya akıntı gelmesi, kedinin tamamen yemekten kesilmesi ya da hasta görünmesi normal kızgınlık belirtileri değildir. Kısırlaştırılmamış kedilerde rahim iltihabı gelişebileceğinden vakit kaybetmeden veteriner hekimine başvurmalısın.

Kızgınlık döneminde neler yapabilirsin?

Kızgınlık bir hastalık değil, normal bir durumdur ve mucizevi bir çözümü yoktur. Ancak işini kolaylaştırabilecek birkaç şey vardır:

  • Onu evde tut. Pencereleri kapat, kedi kapısını kilitle ve dış kapıya dikkat et. Kızgınlıktaki bir kedi şaşırtıcı derecede iyi bir kaçış ustasıdır ve çiftleşme sadece bir an sürer.
  • Aile bireyleri dahil kısırlaştırılmamış tüm erkek kedilerden onu ayrı tut.
  • Onu meşgul et: ekstra oyun seansları düzenle, ilgi göster ve hoşlanıyorsa tüylerini tara. Bazı kediler sıcak ve rahat bir köşede daha kolay sakinleşir.
  • İşaretleme yapma eğilimindeyse kum kabını çok temiz tut.
  • Sabırlı ol. Bunu bilerek yapmıyor; azarlamak sadece stresini artırır.

Veteriner hekim tavsiyesi olmadan onu sakinleştirmek için hiçbir şey verme. Hormonal doğum kontrol yöntemleri (haplar veya iğneler) mevcuttur ancak tekrarlayan kullanımlarının meme tümörleri ve rahim iltihabı gibi iyi bilinen riskleri vardır. Veteriner hekimler bunları artık nadiren ve sadece kısa süreler için kullanmaktadır.

Kalıcı çözüm: Kısırlaştırma

Kısırlaştırma kızgınlık dönemlerini kalıcı olarak durdurur. Ayrıca istenmeyen gebeliklerin ve rahim iltihabı riskinin önüne geçer; erken yapıldığında ise meme tümörü riskini büyük ölçüde azaltır. Kedilerde bu tümörler çoğu zaman kötü huyludur.

  • Genellikle yaklaşık 4 ila 6 aylıkken, ilk kızgınlıktan önce yapılır. Hayvan refahı kuruluşları yaklaşık 4 ay civarını önermektedir.
  • Bir kedinin ilk kızgınlığını geçirmesinin ya da bir kez doğum yapmasının sağlığına hiçbir faydası yoktur. Bu, yaygın ama yanlış bir inanıştır.
  • Kedin halihazırda kızgınlıktaysa yine de veteriner hekimini ara. Bazıları kızgınlığın bitmesini beklemeyi tercih ederken bazıları buna rağmen ameliyatı yapabilir; kızgınlık birkaç haftada bir tekrarladığı için randevuyu erkenden almakta fayda vardır.

Yavru kedi sahibi olmayı mı hayal ediyorsun? Önce veteriner hekiminle konuş: Bu, öncesinde sağlık kontrolleri ve sonrasında yavrulara iyi yuvalar bulmayı gerektiren ciddi bir sorumluluktur.

Medika ile kızgınlık dönemlerini takip etme

Medika'da kedinin kaydına her kızgınlık döneminin başlangıç ve bitiş tarihlerini, davranışlarıyla ilgili birkaç notla birlikte ekleyebilirsin. Bu sayede kızgınlık dönemlerinin ne sıklıkla tekrarladığını görebilir, veteriner hekiminle ameliyat tarihini belirleyebilir ve son kızgınlığının ne zaman olduğu sorulduğunda net bir yanıt verebilirsin. Kısırlaştırıldıktan sonra ise profilinden kısırlaştırma durumunu güncelleyebilir ve operasyonu bir veteriner ziyareti olarak kaydedebilirsin.

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bir veteriner hekimin tavsiyesinin yerine geçmez. Dostunun sağlığıyla ilgili herhangi bir şüphen varsa bir uzmana danış.