Kedilerde Diş Sorunları: Diş Taşı, Gingivitis ve Çözümleri

Diş taşı, diş eti iltihabı ve diş rezorpsiyonu: Kedilerde diş ağrısı belirtileri, veteriner müdahaleleri ve diş sağlığını koruma yolları.

Kediler acılarını gizleme konusunda ustadır; en iyi gizledikleri acı ise diş ağrısıdır. Birçoğu, bizden birini anında dişçiye koşturacak boyuttaki bir ağız acısıyla neredeyse normal şekilde yemek yemeye devam eder. Onlara zamanında yardım edebilmenin tek yolu, hangi ipuçlarına bakacağını bilmektir.

Kedilerde diş sorunları neden bu kadar yaygın?

Veteriner hekimler diş hastalıklarını yetişkin kedilerde en sık görülen sağlık sorunlarından biri olarak kabul eder ve bu durum sıklıkla henüz 3 veya 4 yaşlarındayken başlar. Tıpkı insanlarda olduğu gibi, bakteriler dişlerin üzerinde bir plak tabakası oluşturur; bu plak zamanla sertleşerek diş taşına dönüşür ve diş etlerinde iltihaba yol açar.

Kedilerde durumu kötüleştiren iki faktör vardır: Çok az kedi sahibi kedisinin dişlerini fırçalar ve bir kedi neredeyse hiçbir zaman şikayetini belli etmez. Bu nedenle hastalık yıllarca sessizce ilerleme fırsatı bulur.

Veteriner hekimlerin en sık karşılaştığı üç sorun

Diş taşı, diş eti iltihabı (gingivitis) ve periodontal hastalık. Gingivitis, diş etleri boyunca uzanan ve kanayabilen kırmızı bir çizgiyle kendini gösterir. Bu aşamada doğru bakımla geri döndürülebilir. Müdahale edilmezse enfeksiyon, dişi tutan dokulara ve kemiğe ulaşır: Bu durum periodontal hastalıktır; ağrılıdır, kalıcı hasar bırakır ve sonunda dişlerin sallanmasına yol açar.

Diş rezorpsiyonu. Bu, kedilere özgü ve özellikle yaşlandıkça son derece sık görülen bir sorundur. Diş, genellikle diş eti hizasından başlayarak kedinin kendi hücreleri tarafından yavaş yavaş yıkıma uğratılır. Bunun kesin nedeni bilinmemektedir ve senin bakımındaki bir eksiklikten kaynaklanmaz. Dişin hassas iç kısmı açığa çıktığında bu durum çok ağrılıdır. Dışarıdan bakıldığında yalnızca diş etinin dişin üzerine doğru büyüdüğü küçük kırmızı bir nokta görebilirsin ya da hiçbir şey fark etmeyebilirsin.

Gingivostomatit. Bazı kedilerde tüm ağız içi şiddetli şekilde iltihaplanır: Bazen boğazın gerisine kadar uzanan kıpkırmızı diş etleri görülür. Bu kediler yemek yerken çok zorlanır, salya akıtır ve esnerken acıyla bağırabilir. Mutlaka veteriner hekim tedavisi gerektirir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler

Ağzı ağrıyan bir kedi nadiren tamamen yemeyi bırakır. Daha ince değişikliklere dikkat etmelisin:

  • Bir kedide asla normal kabul edilmeyen ağız kokusu;
  • Bazen kana bulanmış salya akıntısı;
  • Patisiyle ağzını kaşıması veya yüzünü bir yerlere sürtmesi;
  • Ağzının tek tarafıyla çiğneme, kuru mamayı ağzından düşürme veya çiğnemeden yutma;
  • İştahla mama kabına yaklaşıp sonra geri çekilme veya aniden yaş mamayı tercih etmeye başlama;
  • Yemek yerken dişlerin birbirine çarpması veya çenenin titremesi;
  • Kendini temizlemek canını yaktığı için bakımsız ve dağınık görünen tüyler;
  • Kilo kaybı, içine kapanma veya daha huysuz bir ruh hali, artık kafasına dokunulmasından hoşlanmama.

Yapabiliyorsan dudaklarını her iki taraftan da nazikçe kaldır: Diş etlerindeki kırmızı bir çizgi, kahverengi birikintiler veya farklı görünen bir diş, veteriner hekime gösterilmeye değerdir.

Nedeni ne olursa olsun 24 saat boyunca hiçbir şey yemeyen bir kedi vakit kaybetmeden muayene edilmelidir; uzun süre aç kalmak kediler için çok tehlikelidir.

Veteriner hekim ne yapar?

Rutin bir muayene sırasında ağzın bir kısmı kontrol edilebilir; yıllık kontrollerin bu kadar önemli olmasının nedenlerinden biri de budur. Ancak tam bir muayene yalnızca genel anestezi altında mümkündür: Veteriner hekim ancak bu sayede her dişi tek tek inceleyebilir, diş eti çizgisinin altını temizleyebilir ve kedilerde rezorpsiyon genellikle diş etinin altına gizlendiği için hayati önem taşıyan diş röntgenlerini çekebilir.

Karşılaşılan duruma bağlı olarak:

  • Diş taşı temizliği ve polisaj ile diş taşları uzaklaştırılır ve gingivitis tedavi edilir;
  • Rezorpsiyondan etkilenen veya ileri derecede periodontal hastalığı olan dişler çekilir: Dolgu kedilerde bir seçenek değildir ve dişin çekilmesi ağrıyı tamamen ortadan kaldırır;
  • Gingivostomatit, genellikle diş çekimlerini de içeren özel bir tedavi planı gerektirir.

Birçok kedi sahibi diş çekiminden endişe duyar. Ancak pratikte kediler bu duruma şaşırtıcı derecede iyi uyum sağlar: İyileştikten sonra çoğu kedi, birkaç dişi eksik olsa bile normal şekilde, hatta eskisinden çok daha rahat yemek yer. Ağrı kesici tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır ve her zaman veteriner hekim tarafından reçete edilir: Bir kediye asla insanlara yönelik bir ağrı kesici verme.

Kedinin dişlerini evde korumak

  • Diş fırçalama en etkili yöntemdir ve özellikle küçük yaşta başlandığında sandığından çok daha fazla kedi buna alışır. Kediler için üretilmiş bir diş macunu (asla insan diş macunu değil) ile çok küçük, yumuşak bir fırça veya parmak fırçası kullan. Yavaş ilerle: Önce kedinin diş macununu yalamasına izin ver, ardından dişlerine dokun, sonra da dış yüzeyleri birkaç saniye fırçala.
  • Kediler için tasarlanmış özel diş mamaları ve çiğneme ödülleri tamamlayıcı olarak yardımcı olabilir. Hangilerinin işe yaradığını veteriner hekimine danışabilirsin.
  • Her ay ağız içine bir göz atmak ve her veteriner ziyaretinde diş kontrolü yaptırmak gerekir: Bu kontroller yetişkin bir kedi için yılda bir, yaşlı bir kedi için yılda iki kez yapılmalıdır.

Diş fırçalamak plak oluşumunu ve diş eti iltihabını sınırlar. Ancak diş rezorpsiyonunu engellemez; bu nedenle kusursuz bir bakım rutinine sahip bir kedi için bile düzenli kontroller şarttır.

Sessiz ilerleyen bir sorunu gözlem altında tutmak

Kediler diş ağrısını gizlediği için küçük ipuçları büyük önem taşır. Medika uygulamasındaki Ağırlık takibi grafiği, yavaş yavaş daha az yemeye başlayan bir kediyi fark etmene yardımcı olur; ayrıca iştah veya davranış değişikliklerini tarihleriyle birlikte Çeşitli notlar bölümüne kaydedebilirsin. Fotoğraflar diş etlerinin zaman içindeki durumunu karşılaştırmanı sağlar ve diş raporu gibi Tıbbi belgeler ile birlikte yapılan her muayene, Veteriner ziyaretleri bölümüne ne bulunduğu ve ne işlem yapıldığıyla eksiksiz işlenebilir.

Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bir veteriner hekimin tavsiyesinin yerine geçmez. Dostunun sağlığıyla ilgili herhangi bir şüphen varsa bir uzmana danış.